Hàng triệu người ăn đỗ tương nhằm giảm lượng cholesterol, giảm nhẹ các triệu chứng mãn kinh và ngăn ngừa ung thư. Thế nhưng không phải là tất cả các bác sĩ đều bị thuyết phục bởi những lợi ích hay tính an toàn của đỗ tương. Vậy liệu đỗ tương có trở thành một phần trong chế độ dinh dưỡng có lợi cho sức khoẻ của người dân phương Tây. Đỗ tương giàu protêin và có khả năng chống ôxi hóa cao trong nhiều thập kỷ qua đã trở thành thực phẩm thay thế thịt được ưa thích đối với những người ăn chay đang dần dần trở thành loại thực phẩm có lợi cho sức khoẻ được nhiều người ưa chuộng.

    Mối quan tâm nghiêm túc về măt y học đối với đỗ tương bắt nguồn từ khả năng tiềm tàng của chúng trong kiểm soát các triệu chứng mãn kinh từ những quan sát dịch tễ học những năm 80. Sự xuất hiện của sữa đậu nành và sữa chua hợp với khẩu vị ở các siêu thị đã trở thành những mặt hàng không thể không mua.

    Năm 1999, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc của Hoa Kỳ (FDA) đã bị thuyết phục bởi nghiên cứu chứng minh sự khẳng định không thể bác bỏ đối với sức khoẻ là các protêin trong đỗ tương góp phần làm giảm nguy cơ động mạch vành nhờ giảm lượng cholesterol. Khẳng định này đã được các nhà sản xuất sử dụng cho các sản phẩm của họ và được tổ chức Sáng kiến về Những khẳng định liên quan đến sức khoẻ của Anh công nhận. Đỗ tương không chỉ có tác dụng ngăn ngừa bệnh tim, FDA còn dựa trên cơ sở là một báo cáo thực hiện trong 3 năm về những sản phẩm có lợi cho sức khoẻ, xét về vai trò của đỗ tương trong việc làm giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư ruột kết và ung thư tuyến tiền liệt.

   Tuy nhiên, cũng trong thời gian này cũng xuất hiện các mối quan tâm về những ảnh hưởng nghiêm trọng tiềm tàng của đỗ tương. Một lời cảnh báo được được đưa trên tạp chí của Anh về Sản khoa và Phụ khoa không được xuất bản công khai, số tháng 11 vừa qua cho rằng thành phần chính của đỗ tương là oestrogen thực vật hay còn gọi là genistein có liên quan đến khả năng sinh sản ở nam giới. GS.Neil McClure, chuyên gia sản khoa ở Bệnh viện Hoàng gia Belfast đã tiến hành kiểm tra tinh dịch ở 24 trường hợp là nam giới có vợ khó thụ thai đã xác định được lượng genistein ở những người này rất cao. Điều này đã khiến cho GS. Neil McClure kết luận đậu tương có liên quan đến việc giảm khả năng sinh sản ở nam giới.

    Các mối lo ngại khác gồm khả năng tiềm tàng của đỗ tương gây ra các vấn đề về tuyến giáp, các phát triển không bình thường ở não trẻ em và ung thư vú. Đã có những báo cáo về những mối quan tâm của các nhà khoa học đã bị bỏ qua và người ta cho rằng các cơ quan quản lý ở Mỹ và Anh đang làm giàu từ ngành công nghiệp nhiều tỷ đô la đã ém đi các mối lo ngại có cơ sở khoa học này. Cho đến giờ, các chuyên gia ở cả hai bờ Đại Tây Dương vẫn chưa làm sáng tỏ được vấn đề đỗ tương có gây độc tiềm tàng hay là loại thực phẩm hỗ trợ sức khoẻ. GS. McClure chỉ ra rằng đỗ tương thường có ở dạng thực phẩm chế biến và đồ ăn nhanh, ăn quá nhiều hamburger có thể làm tăng đáng kể lượng genistein.

   Song theo Aedin Cassidy, giáo sư về dinh dưỡng và sức khoẻ, khoa Dược, trường Đại học Đông Anglia thì những lo ngại này ít có cơ sở khoa học. Aedin Cassidy cho biết, các nghiên cứu tiến hành từ những năm 1980 cho thấy khẩu phần hàng ngày khoảng 45mg đậu tương (tương đương với 2 cốc) sẽ không gây ra bất kỳ thay đổi về hormon nào. Nhưng dường như người ta không thể tiêu thụ quá 2mg đỗ tương từ thực phẩm qua chế biến. Vấn đề đối với đỗ tương là các isoflavones hay còn được gọi là các oestrogen thực vật có chung các tính chất với Pill và HRT.

    Các isoflavone như genistein có ảnh hưởng đến tình trạng oestrogen ở phụ nữ khoẻ mạnh và kéo dài thời kỳ kinh nguyệt, điều này có thể giải thích vì sau phụ nữ ăn nhiều đỗ tương lại ít bị ung thư vú. Nhưng đỗ tương không gây ra các ảnh hưởng oestrogen ở nam giới và vẫn chưa có bằng chứng về suy giảm khả năng sinh sản ở đàn ông châu Á, là nơi đỗ tương đã trở thành loại thực phẩm được ưa thích trong hàng nghìn năm qua.

   Vẫn có sự lẫn lộn về tác động của đỗ tương đối với cholesterol. Thậm chí những người ủng hộ loại thực phẩm này thừa nhận lời khuyên năm 1999 của FDA dựa trên một nghiên cứu về tác động giảm cholesterol của các protêin từ đậu tương đã được thổi phồng quá mức. Hiện nay, họ tin rằng protêin từ đậu tương chỉ làm giảm khoảng 5% lượng cholesterol so với chế độ dinh dưỡng ít chất béo. Còn theo TS. Mark Messina, tác giả của “Đỗ tương và Sức khoẻ của bạn” và là giáo sư dinh dưỡng ở Đại học Lorna Linda, California thì: "Đây là lợi ích liên quan đến y học, nhưng tác dụng thực thế thấp hơn so với mức giảm 13% cholesterol nhờ các protêin từ đỗ tương."

Theo hai tổ chức của Anh là Trung tâm Nghiên cứu Ung thư và Hội đồng Quốc tế về Tuyến tiền liệt là hai cơ quan tiến hành lập báo cáo về những lợi ích đối với sức khoẻ thì có một số nghiên cứu cho rằng đỗ tương giúp chống lại ung thư và một số khác lại gây ra bệnh tật. Một nghiên cứu khác lại đặt dấu hỏi cho vấn đề liệu đỗ tương có lợi cho việc giảm các triệu chứng mãn kinh. GS. Cassidy cho rằng vấn đề đối với đỗ tương chính là các thành phần của isoflavone đã không thực hiện đúng chức năng của nó. Bạn cần phải nghiên cứu và so sánh với nhiều loại thực phẩm khác và công việc này thực sự là khó khăn. Dầu đỗ tương không chứa protein hay các isoflavones, nhưng các thành phần của thịt đỗ tương chứa nhiều prôtien lại có ít isoflavones. Chỉ có sữa đậu nành là giàu protêin và isoflavone.

    Liên minh châu Âu đang tài trợ cho 2 thử nghiệm về kiểm tra tác động của đỗ tương trong việc ngăn ngừa bệnh tim và bệnh động mạch vành. Chúng ta cần cung cấp bằng chứng để người dân có quyết định đúng về đỗ tương

Cập nhật lần cuối: 19/11/2011 08:30

  In bài này    Gửi email